UGent

Eerste vogel 150 miljoen jaar oud

Auteur: Pascal Godefroit, Andrea Cau, Hu Dong-Yu, François Escuillié, Wu Wenhao, & Gareth Dyke

Een fossiel uit het Jura-tijdperk uit een Chinees museum zou de oudste echte vogel kunnen zijn. Het specimen, Aurornis xui, werd ontdekt door een boer, maar was eerst niet geïdentificeerd als een vroege vogel. Pascal Godefroit (KBIN) bestudeerde het fossiel in het museum in het Fossiel en Geologie park te Yizhou. Het dier leefde ongeveer 150 miljoen jaar geleden, had scherpe tanden, lange benen, veren, en was ongeveer een halve meter lang (gemeten van de bek tot de staartpunt).

vogel

Vermoedelijk kon deze vogel niet vliegen, maar gebruikte hij zijn vleugels om van tak tot tak te glijden. De meer bekende Archaeopteryx had daarentegen meer ontwikkelde vleugels.
Niet iedereen is overtuigd van het statuut van Aurornis xui als vroege vogel. Sommige paleontologen, zoals Luis Chiappe (Natuurhistorisch Museum Los Angeles, California) menen dat enkel Archaeopteryx dit statuut verdient, en dat Aurornis xui enkel een transitioneel fossiel is tussen dinosaurussen en vogels. Hoe dan ook werpt de ontdekking van dit fossiel nieuw licht op de de evolutie van de vogels.

De auteurs van deze studie hebben aan de hand van een analyse van dit fossiel en andere vogelachtigen uit het Jura en Krijt tijdperk een nieuwe fylogenie van de vogels opgesteld. Recent werd Archaeopteryx geklasseerd als een vogelachtige dinosaurus, maar niet langer als voorouder van de huidige vogels. Dit zou betekenen dat karakteristieke eigenschappen van vogels, zoals veren en vleugels, minstens twee keer onafhankelijk van elkaar geëvolueerd waren. De huidige heranalyse toont echter aan dat de vogelachtige fossielen uit het Jura en Krijt tijdperk wel degelijk aan elkaar verwant zijn. Als dit correct is, zijn vogel-specifieke fenotypische kenmerken slechts éénmaal geëvolueerd, en is Archaeopteryx wel degelijk een voorouder van de huidige vogels.
Het fossiel wordt beschreven in Nature: http://www.nature.com/nature/journal/vaop/ncurrent/full/nature12168.html