UGent

Waar komt de handige zesde vinger bij de mol vandaan?

Auteur: Christian Mitgutsch, Michael K. Richardson, Rafael Jiménez, José E. Martin, Peter Kondrashov, Meri

Mollen hebben naast de gebruikelijke vijf vingers een extra 'pseudovinger', die zich vlak naast hun duim bevindt. Daarin zijn ze niet uniek. Ook de reuzenpanda heeft een extra duim. Hoewel huidige landdieren standaard vijf vingers hebben aan elke poot, was dit niet het geval bij de vroegste landdieren, zoals Acantostega. Toen deze vroege amfibieën zich op het land begaven, was er meer variatie in dactylie (aantal vingers) dan vandaag, en was het niet ongebruikelijk dat soorten vijf, zes, zeven en soms zelfs acht vingers bezaten.

mol
De anatomie van de poot van diverse soorten mollen (vanaf tweede van links) vergeleken met de anatomie van een spitsmuis (helemaal links). De extra vinger is donker weergegeven.

Hoe is de extra duim van de mol ontstaan? Om dit te onderzoeken, vergeleken Christian Mitgutsch en collega's de ontwikkeling van de extra duim bij mollen en bij hun dichtste levende verwanten, de spitsmuizen (recent gepubliceerd in Biology Letters. Spitsmuizen hebben geen extra duim. Daaruit konden de onderzoekers afleiden dat de extra duim van de mol - net als bij de panda - geen echte vinger is, maar een stuk van het polsgewricht dat zich heeft gevormd tot zesde vinger in de loop van de evolutie.
De onderzoekers vermoeden dat testosteron een rol speelt in de ontwikkeling van de extra vinger, wat zou kunnen verklaren waarom mollenvrouwtjes veel testosteron hebben vergeleken met de vrouwtjes van andere zoogdierensoorten. Niet alle mollensoorten hebben een even goed ontwikkelde zesde vinger. Bij sommige soorten, waaronder de Iberische mol (Talpa occidentale) is de extra duim zo lang als de vijf andere vingers, bij anderen is hij niet langer dan een millimeter.