UGent

Meteoriet impact werd dinosauriërs dan toch fataal

Auteur: Peter Schulte et al.

Over het lot van de dinosauriërs wordt al decennialang druk gespeculeerd. Gedurende 160 miljoen jaar waren deze grote reptielen de meest overheersende groep van op het land levende gewervelde dieren, tot ze vrij plots uitstierven in de overgang van Krijt naar Tertiair, ca. 65 miljoen jaar. De enige overlevende subgroep van dinosauriërs die nu nog bestaan, zijn de vogels, die tijdens het Jura tijdperk evolueerden uit bipedale, kleine theropoden.
Ongeveer dertig jaar geleden formuleerde de geoloog Walter Alvarez de hypothese dat de impact van een meteoriet, meer bepaald een middelgrote planetoïde, en de klimaatsveranderingen die daarmee gepaard gingen, abrupt een einde maakte aan de dinosauriërs. Hij baseerde zich hiervoor op de aanwezigheid van lagen iridium en andere platina-achtige stoffen in geologische kleilagen van de overgang van Krijt naar Tertair. Naast dinosauriërs stierven ook andere soorten uit, waaronder diverse groepen zoogdieren, mariene ongewervelden en vissen. Andere mogelijke verklaringen voor deze extinctiegolf waren onder meer toegenomen vulkanische activiteit rond 65 miljoen jaar geleden, en een verandering in het ecosysteem waaraan dinosauriërs zich niet konden aanpassen.

impact

Een panel van 41 experts (Peter Schulte en collega’s) heeft alle relevante aanwijzingen van de voorbij twintig jaar systematisch onderzocht en bij elkaar gebracht. Hun bevindingen zijn nu gepubliceerd in Science. Uit hun analyse blijkt met zeer grote waarschijnlijkheid dat de dinosauriërs wel degelijk zijn uitgestorven als gevolg van de impact van een meteoriet in de golf van Mexico. Dit object had een vermoedelijke dwarsdoorsnede van 10 km. De energie die vrijkwam bij de inslag van de meteoriet bedroeg een miljoen keer meer explosieve kracht dan de atoombommen die op Hiroshima en Nagasaki werden gedropt. De klimaatsveranderingen die hiermee gepaard gingen, waren aanzienlijk, waardoor het weinig verwonderlijk is dat ongeveer de helft van alle levende soorten op Aarde in die periode uitstierven. De auteurs merken op dat de geologische lagen wereldwijd het patroon vertonen van een laag puin die geleidelijk afneemt naarmate men zich verder van de impactplaats verwijdert.