UGent

Ardipithecus, een vroege hominide, eindelijk beschreven

Auteur: Tim White et al. (Science vol 326)

Maar liefst 11 artikelen in het tijdschrift Science beschrijven de soort Ardipithecus ramidus, een hominide (mensachtige prehistorische) soort. Hij leefde ongeveer 4.4 miljoen jaar geleden in Noordoost Ethiopië. Het eerste specimen van Ardipithecus werd reeds beschreven in 1994, maar dit fossiel bestond enkel uit tanden en kaakfragmenten. Ondertussen zijn er al 110 specimens gevonden, waardoor de anatomie van deze soort zeer goed kan worden gereconstrueerd.

Ardi

Uit de context (pollen, fossielen van gewervelde en ongewervelde dieren) kon de omgeving van deze soort worden gereconstrueerd. Ardipithecus, die als bijnaam Ardi heeft gekregen, leefde in een bosachtige omgeving, en bewoog zich zowel in de bomen als op de grond. Hij was bipedaal, maar nog meer aan het leven in de bomen aangepast dan andere, latere hominiden, zoals de australopithecinen. Hij liep niet op knokkels zoals hedendaagse mensapen (gorilla, chimpansee en bonobo), noch slingerde hij (zoals de orang oetan en gibbon). Omdat er een vrij goed bewaard vrouwelijk skelet is gevonden, kan men afleiden dat de vrouwelijke Ardipithecus ramidus 120 cm groot was, en 50 kg woog - men heeft niet voldoende gegevens om af te leiden hoe lang en zwaar de mannetjes waren. Het dieet verschilde aanzienlijk van dat van hedendaagse chimpansees: terwijl chimpansees gespecialiseerd zijn in het eten van rijp fruit, was Ardi eerder omnivoor. De tanden van Ardipithecus zijn kleiner dan die van huidige mensapen, maar de herseninhoud is vergelijkbaar met die van chimpansees. Hoewel de verwantschap met de huidige mens nog onzeker is, begint de paleoantropologische gemeenschap Ardipithecus te erkennen als één van de voorouderlijke soorten waaruit de mens is geëvolueerd.
Om de volledige artikelen te downloaden, is een abonnement op Science vereist. U kunt wel gratis een videoreportage, met beeldmateriaal van de specimens bekijken: http://www.sciencemag.org/cgi/content/full/326/5949/60-b