UGent

Gevederde dinosaurus gevonden

Auteur: Hu et al.

Het is nu algemeen geweten dat vogels dinosauriërs zijn. Er zijn diverse overgangsfossielen, waarvan Archaeopterix de meest bekende is. Wat minder duidelijk is, is hoe de overgang van terrestriale, ongevederde naar vliegende, gevederde dinosauriërs verliep. In een recent artikel in Nature (vol 461) beschrijven Hu en collega's een uitstekend bewaard fossiel van Anchiornis huxleyi. Dit Chinese fossiel is een theropode dinosaurus met veren (i.e, klein, bipedaal en carnivoor). De bewaring van de veren is uniek. Met zijn 155 miljoen jaar oud is Anchiornis significant ouder dan de andere gevederde theropoden, en ook ouder dan Archaeopterix. Dit biedt een oplossing voor de zogenaamde 'temporele paradox': vóór deze vondst waren de enige fossiele theropoden met veren immers jonger dan Archaeopterix, waardoor het niet duidelijk was hoe deze kon evolueren uit dinosauriërs die niet konden vliegen maar wel veren hadden.

Anchiornis

De vondst van een vroege, gevederde en niet-vliegende therapode (zie figuur) lost deze temporele paradox op, aangezien Anchiornis oud genoeg is om een mogelijke voorouder te kunnen zijn van Archaeopterix. Een ander gevolg van deze vondst is dat theorieën over de evolutie van vlucht moeten worden bijgesteld. Het fossiel vertoont lange veren (een soort proto-slagpennen) op de poten. Hoewel Anchiornis niet kon vliegen (vermoedelijk enkel korte zweefmomenten), duidt dit misschien op een stadium waarin vogels 4 vleugels in plaats van 2 hadden (pennen op voorpoten en achterpoten).