UGent

Waarom hebben toekans een grote bek?

Auteur: Glenn J. Tattersall, Denis V. Andrade, and Augusto S. Abe

De vraag waarom toekans een grote snavel hebben, heeft wetenschappers eeuwenlang beziggehouden. Charles Darwin meende dat de grote, opvallende snavel het resultaat was van seksuele selectie - toekans hebben een voorkeur voor partners met een grote snavel, waardoor hun nakomelingen steeds grotere snavels hadden. Een recent artikel in Science door Glenn Tattersall en collega's geeft een alternatieve verklaring: de bek helpt de temperatuur van de toekan te reguleren. De auteurs bestudeerden daarvoor de toekansoort met de grootste snavels, de toko toekan (Ramphastos toco, zie ook afbeelding).

toco_toekan

De dieren werden gescand met een infraroodcamera, die de warmteverdeling nauwkeurig kan registreren. Hieruit bleek dat bij een toenemende hitte van de omgeving, de snavel razendsnel opwarmde en vervolgens hitte begon uit te stralen, waardoor de vogels hun lichaamstemperatuur constant houden. Tijdens de slaap gaf de bek de hitte weer af. Bij relatief koele temperaturen, daarentegen, kwam er relatief weinig hitte uit de bek, waardoor de vogels zich beter warm konden houden. Net als andere vogels kunnen toekans niet zweten, dus dienen ze hun lichaamstemperatuur op andere manieren te reguleren. De enorme oppervlakte van de bek, gecombineerd met het vermogen van toekans om er bloed naar toe te laten vloeien of bloedtoevoer er heen in te perken (snavels zijn geen dode materie) maken de bek een bijzonder efficiƫnte hitteregulator.