UGent

Nieuws

Darwins boeken vertaald in het Nederlands gratis online!

- http://www.nieuwezijds.nl/lees-darwin-nu/downloads.php

Uitgeverij Nieuwezijds biedt gedurende 2009, het Darwinjaar, gratis downloadbare versies aan van Darwins boeken, waaronder Over het ontstaan van soorten en De afstamming van de mens.
ontstaan_soorten

Men kan de boeken hier downloaden.

1.5 miljoen jaar oude voetafdrukken gevonden

Bennett et al. - Science 27 February 2009: Vol. 323. no. 5918, pp. 1197 - 1201 DOI: 10.1126/science.1168132

In Kenya werden voetafdrukken van Homo erectus gevonden die ongeveer 1.5 miljoen jaar oud zijn. Hoewel dit niet de oudste voetafdrukken zijn van een uitgestorven menselijke soort (dat zijn die van Laetoli, gedateerd op ongeveer 3.75 miljoen jaar), zijn deze afdrukken niettemin de oudste die een moderne morfologie van de voet verraden. Uit deze sporen hebben Bennett en collega's (gepubliceerd in Science, Vol. 323) afgeleid dat Homo erectus dezelfde manier had om zich op bipedaal voort te bewegen als de moderne mens.

voet

Verschillende religies en hun opvattingen over evolutietheorie

Johan De Smedt - http://pewforum.org/docs/?DocID=392

Naar aanleiding van Charles Darwin's 200ste verjaardag hield het Pew Research Center's Forum recent een poll die de evolutie-controverse in de Verenigde Staten in kaart bracht. Aan de ondervraagden werd gevraagd of zij meenden dat evolutietheorie de beste verklaring was voor het ontstaan van menselijk leven op Aarde. De grafiek hieronder geeft de resultaten van deze poll.

grafiek_evolutie

Evolutie is niet altijd perfect

David C. Blackburn et al. - Blackburn, D.C. et al. (2008) - Biology Letters (DOI: 10.1098/rsbl.2008.0219)

Omdat natuurlijke selectie moet werken met het materiaal dat voorhanden is (mutaties die altijd toevallig optreden), zijn niet alle evolutionaire adaptaties optimaal. Een recente illustratie van dit gegeven werd onlangs gepubliceerd door David Blackburn en collega's in het vakblad Biology Letters. Ze beschrijven een Afrikaanse kikkersoort met klauwen, die kunnen worden uitgeslagen wanneer het dier zich bedreigd voelt. Opmerkelijk is wel dat elke keer dit gebeurt, dit een wonde veroorzaakt bij het dier. Deze kikkers hebben namelijk een inwendig klauwvormig teenkootje (op meerdere tenen) dat volledig ingebed ligt in het zacht weefsel (wat je zou verwachten van een beentje). Dit beentje wordt op zijn plaats gehouden door een ander klein beentje, maar als die kikkers belaagd worden (bv. door een mens die ze vast neemt), dan trekt een spiertje aan die klauw, waardoor dat benig kapje er af schiet, en de klauw zich een baan boort door het zacht weefsel van de teen, om dan de belager te verwonden. Dit is dus een beetje analoog aan de klauwen bij katachtigen. Deze merkwaardige adaptatie illustreert ook dat er verschillende evolutonaire oplossingen zijn voor hetzelfde probleem (vergelijk bijvoorbeeld met een kattenklauw, die nagels heeft die kunnen worden ingetrokken).

melk werd reeds gedronken in het 7de millenium BC

Evershed et al. - Nature (in press)

Totnogtoe werd aangenomen dat mensen pas rond 4 à 5000 BC koeien en andere dieren (zoals geiten en schapen) hielden voor hun melk. Maar nu blijkt uit de analyse van organische resten in aardewerk uit het Nabije Oosten en Zuid-Europa dat koemelk reeds veel eerder werd gedronken, namelijk vanaf het zevende millennium BC. Deze lange periode van selectiedruk heeft er vermoedelijk voor gezorgd dat tot 90% van de Europese en Nabije Oosten-bevolking melk kan verteren, dankzij de aanmaak van lactase, dat melksuikers (lactose) afbreekt. Bij groepen die traditioneel geen melk drinken, zoals de Chinezen, is dit minder dan 10%. Als je toegang hebt tot Nature, kun je hier het volledige artikel lezen.

Neanderthaler DNA ontrafeld

Richard E. Green e.a. - Cell, 134, 416-426

Moleculaire biologen hebben aan de hand van vernieuwde DNA-extractie methodes het neanderthaler genoom ontrafeld. Dit zal ons de komende jaren veel inzicht verschaffen in deze nauw verwante soort. Het volledige DNA van een 38 000 jarig fossiel werd ontleed. Hieruit kunnen we alvast afleiden dat Homo sapiens (de moderne mens) en neanderthalers ongeveer 600 000 jaar geleden gesplitst zijn. Maar de meest opmerkelijke bevinding was wel dat neanderthaler mtDNA, een vorm van DNA die enkel voorkomt in de mitochondrieën, ongeveer 20% korter was dan dat van de mens. Dit suggereert dat neanderthalers en mensen zich vermoedelijk nooit met elkaar hebben voortgeplant. Het debat over de relatie tussen mens en neanderthaler heeft hierdoor in elk geval een interessante nieuwe invalshoek.

Dieren evolueerden vroeger dan gedacht

Love et al. - Nature 457, 2009: http://www.nature.com/nature/journal/v457/n7230/pdf/nature07673.pdf

Totnogtoe werd aangenomen dat de vroegste dieren zo'n 635 miljoen jaar geleden ontstonden in het cryogeen. Nu zijn echter fossielen van de voorouders van huidige sponzen gevonden die nog ouder zijn.

Kwam het leven op Aarde van Venus?

Wickramasinghe&Wickramasinghe - Astrophysics Space Science, in press

De evolutie van het vroegste leven op Aarde stelt evolutiebiologen en biochemici nog steeds voor een raadsel. Darwins idee was dat de eerste levensvormen ontstonden uit een 'oersoep' van organische moleculen, een idee dat teruggaat tot zijn grootvader Erasmus Darwin, en dat nu nog steeds aan empirisch onderzoek, zoals laboratorium-experimenten wordt onderworpen.

Een alternatieve idee is dat het leven niet op Aarde ontstond, maar op een andere planeet en dat het vervolgens naar de Aarde kwam door komeetinslagen of andere astronomische gebeurtenissen. Dit lost natuurlijk het probleem van het ontstaan van leven niet op; we moeten dan immers verklaren hoe het leven op die andere planeet ontstond. Wickramasinghe en Wickramasinghe hebben recent in Astrophysics Space Science een hypothese geformuleerd waarin het leven op Aarde mogelijkerwijze van Venus kwam.

Hoewel Venus te heet is voor leven op Aarde zoals wij dat nu kennen, is het niet onmogelijk voor extremofiele bacterieën (i.e., organismen met een voorkeur voor extreme hitte of koude). Dergelijke wezens komen nog steeds op Aarde voor. De atmosfeer van Venus vertoont vele combinaties van organische moleculen, waardoor leven er mogelijk kon ontstaan. Door de werking van zonnewinden zouden deze micro-organismen via Venus, dat vlakbij de Aarde ligt, de vroege Aarde hebben gekoloniseerd. Dit kan uiteraard enkel op die relatief zeldzame ogenblikken dat de Zon, Venus en Aarde op één lijn liggen.